هارمونی رنگ ها و مارکتینگ

مجموعه ای ارزشمند در زمینه هارمونی رنگ ها برای مارکتر ها و دیجیتال مارکتر ها
فیلم های آموزشیترمینولوژی رنگ ها

مقدمه ای در زمینه رنگ

تقدیم به خانواده مارکتینگ و دیجیتال مارکتینگ ایران

همه افراد از زمان کودکی خود به طور ذاتی به این موضوع پی میبرند که رنگ ها عضو حیاتی و جدانشدنی زندگی هستند. اولین باری که جعبه مدادرنگی های خود را گرفتیم، با لذت و بی خیالی بسیار شروع به نقاشی و نوشتن کردیم و کاری نداشتیم که حتماً باید دقیقاً داخل خطوط کتاب نقاشی را رنگ کنیم تا رنگها از خطوط بیرون نزنند.
رنگ، آن آزادی عملی که برای توصیف خود نیاز داشتیم را به ما هدیه داد. همچنین توانستیم توسط رنگها عشق، محبت و تأئید بدون محدودیت والدین را دریافت کنیم.
هرچه بزرگتر شدیم، آگاهی بیشتری از اجزا و عناصر احساسی رنگ پیدا کردیم و فهمیدیم که رنگ چقدر میتواند در جذب و هدایت چشم ها موثر باشد.
واقعیت این است که بین رنگ ها، سایه رنگ ها، درجات آنها، سایه ها، تُن رنگ ها و شدت و قوت آنها تفاوت های ظریف و مختصری وجود دارد که هرکدام میتواند حس هیجان یا آرامش به فرد بدهد یا اینکه میتوانند انرژی فرد را برانگیزند و یا بالعکس انرژی او را فرو نشانند؛ حتی میتوانند حس قدرتمندی و یا حتی آسیب پذیر بودن به فرد بدهند.
رنگها میتوانند انسان را با گرمی ای که دارند پرورش دهند و با سردی کامل خود انسان را آرام کنند. همچنین میتوانند آگاهی انسان از دنیای اطراف خود را بیشتر کنند. در مجموع، رنگ دنیا و آگاهی ما از آن را غنی تر میکند.
ما به رنگها به طور خیلی درونی واکنش نشان میدهیم. ترجیحات و اولویت های ما میتواند به عنوان کلیدی برای درک خاطرات و احساسات درونی مان استفاده شود.
البته میدانیم که رنگ های زیادی از طبیعت درحال شناخته شدن هستند. چرخه رنگ میتواند درک پایه ای به ما بدهد تا ترکیبات رنگ موثرتری برگزینیم. با این حال نباید این چرخه رنگ تنها منبع ایجاد ترکیبات باشد.
امیدواریم این فیلم های آموزشی در مورد هارمونی رنگ ها مورد پسند شما عزیزان قرار بگیرد.

فیلم های آموزشی هارمونی رنگ ها و مارکتینگ

چرخه رنگ و توضیح رنگ های اولیه، ثانویه و ثالثیه
3) ترمینولوژی رنگ ها، هیو، ارزش و شدت رنگ
2) رنگ های سرد و گرم و احساس در رنگ ها
چرخه رنگ و انواع اسکیماهای مختلف
4) ترمینولوژی رنگ ها بخش دوم (شید، تینت و تون)
نرم افزار ادوبی و اسکیماهای رنگ در عمل

ترمینولوژی و واژه شناسی رنگ ها

تعریفاتی که در ادامه آمده است، کمک میکند تا در علم رنگ ها (هارمونی رنگ ها و مارکتینگ) آگاهی بیشتری پیدا کرده، چراکه این تعریفات پایه ای ترین ترمینولوژی و واژه شناسی رنگ ها را توضیح میدهند.

Radar Chart – نمودار راداری

رنگ های آکروماتیک - Achromatic

تعریف

رنگ های مشکی، سفید، خاکستری و دیگر سایه های خاکستری را نیز رنگ های آکروماتیک مینامند.

به عبارت دیگر واژه کروماتیک به معنای رنگی و رنگ شده و واژه آکروماتیک به معنای بی رنگ است؛ این دو واژه توصیف کننده مواردی هستند که در گروهشان قرار دارند. البته از نگاهی دیگر تمام این موارد گفته شده در هردو گروه را رنگ مینامند چراکه دارای نمای بصری هستند و حضور تصویری و روانشناسی دارند.

Radar Chart – نمودار راداری

رنگ تیره (سایه رنگ) یا Trace/Ting

تعریف

Trace یا Ting یک مقدار جزئی از رنگ است که به سختی قابل تشخیص است. در واقع مقدار بسیار کمی از رنگ است که به سختی دیده میشود.

Radar Chart – نمودار راداری

رنگ های کروماتیک - Chromatic

تعریف

طیف های رنگی قرمز، نارنجی، زرد، سبز، آبی و بنفش را رنگ های کروماتیک مینامند.

به عبارت دیگر واژه کروماتیک به معنای رنگی و رنگ شده و واژه آکروماتیک به معنای بی رنگ است؛ این دو واژه توصیف کننده مواردی هستند که در گروهشان قرار دارند. البته از نگاهی دیگر تمام این موارد گفته شده در هردو گروه را رنگ مینامند چراکه دارای نمای بصری هستند و حضور تصویری و روانشناسی دارند.

Radar Chart – نمودار راداری

رنگ روشن - Tint

تعریف

تاریکی یا روشنی نسبی یک رنگ را ارزش آن رنگ مینامیم که بستگی به میزان نوری دارد که منعکس میکند. هنگامی که نور منعکس شده سفید زیاد و بدون تغییر باشد، به آن tint (نوع دیگر و متغیری از همان رنگ است) یا رنگ دارای ارزش بالا میگوییم. 

از طرفی وقتی نور جذب شده سیاه زیاد باشد و یک رنگ بدون تغییر خاص تیره شود، به آن سایه رنگ یا رنگ با ارزش پایین میگوییم. مثلاً رنگ صورتی همان ارزش بالای قرمز است. بورگاندی (رنگ شرابی) همان ارزش پایین قرمز است. ترکیبی از ارزشهای تیره و روشن از یک رنگ، رنگ ارزش متوسط نام دارد.

Radar Chart – نمودار راداری

رنگ یا Hue

تعریف

این واژه مترادفی برای واژه (Color) و به معنای رنگ است که طیف رنگها را از یکدیگر تمییز میدهد.

Radar Chart – نمودار راداری

ارزش - Value

تعریف

تاریکی یا روشنی نسبی یک رنگ را ارزش آن رنگ مینامیم که بستگی به میزان نوری دارد که منعکس میکند. هنگامی که نور منعکس شده سفید زیاد و بدون تغییر باشد، به آن tint (نوع دیگر و متغیری از همان رنگ است) یا رنگ دارای ارزش بالا میگوییم.

از طرفی وقتی نور جذب شده سیاه زیاد باشد و یک رنگ بدون تغییر خاص تیره شود، به آن سایه رنگ یا رنگ با ارزش پایین میگوییم. مثلاً رنگ صورتی همان ارزش بالای قرمز است. بورگاندی (رنگ شرابی) همان ارزش پایین قرمز است. ترکیبی از ارزشهای تیره و روشن از یک رنگ، رنگ ارزش متوسط نام دارد.

نکته:

الگوی ارزش با نظم و ترتیب رنگ و میزان تیره گی و روشنی آن ارتباط دارد. وقتی ارزش کنتراست حداقل است و در حد محدود و با متغییرهای کم و کوچک نگه داشته شده است، نتیجه آن هم بسیار ظریف و محافظه کارانه و دست کم گرفته شده خواهد بود.

لبه های نرم توسط درکنار هم قرار دادن رنگ ها با ارزش های بسیار نزدیک ساخته میشوند. اما نشان دادن هیجان، غم ویا تضاد توسط انجام تغییرات زیاد در ارزش رنگ ها پدیدار میشود؛ جایی که رنگهایی با کنتراست تیره و روشن شدید باهم استفاده میشوند و در مرکز توجه قرار میگیرند که به آن نقطه کانونی میگویند.

مترادف های دیگر برای ارزش های روشن تر این موارد هستند: روشن یا روشنی (light or lightness)، بازتاب یا بازتاب پذیری (reflectivity). و همچنین مترادف های ارزش های تیره تر: غلظت یا چگالی، عمق سایه و تیره گی هستند.

Radar Chart – نمودار راداری

رنگ پذیری - Tonality

تعریف

رنگ پذیری شرح دهنده یک طرح رنگ یا مجموعه ای از تُن هاست.

Radar Chart – نمودار راداری

سایه گذاری - Shading

تعریف

سایه گذاری نشان دهنده تاثیر سایه بر روی سطوح صاف یا فرم های سه بعدی ساخته شده توسط درجاتی از خاکستری یا رنگ است.

Radar Chart – نمودار راداری

تُن - Tone

تعریف

اگر به یک رنگ خالص، کمی رنگ سیاه یا خاکستری به عنوان سایه، و یا کمی رنگ سفید به عنوان tint اضافه کنیم، به آن تن میگویند. گاهی هم به جای تن از همان سایه یا tint استفاده میکنیم که متغییر است از نوع تُن.

گاهی به جای کلمه hue یا رنگ از تُن هم استفاده میشود که میتواند به جای خود رنگ خالص یا متغییرهای بسیار جزئی آن استفاده شود. برای مثال میگویند تُن رنگ آبی.

Radar Chart – نمودار راداری

سایه - Shade

تعریف

از لحاظ فنی سایه هم متغییری از یک رنگ خالص است که با افزودن سیاه یا خاکستری به وجود آمده است. البته استفاده از کلمه سایه به قدری گسترش یافته که تقریباً مترادف کلمه رنگ شده است.

Radar Chart – نمودار راداری

اشباع - Saturation

تعریف

اشباع یا کروما (Chroma) شدت و قدرت یک رنگ را توصیف میکند. اینکه به چیزان خاکستری در آن استفاده شده است. کرومای حداکثر به معنای رنگی در خالص ترین حالت آن است که هیچ چیز دیگر قاطی آن نشده است.

هرچه رنگ خالص تر باشد، بیشتر به رنگ های طیف رنگی نزدیکتر میشود و اشباع آن بزرگ تر است. هرچه رنگ خنثی تر و خاکستری تر باشد، اشباع آن کمتر است. رنگ آبی رویال (پر رنگ)، دارای کروما یا اشباع بسیار قوی است. به همین ترتیب، آبی کم رنگ دارای اشباع کمتری است.

رنگ هایی که خاکستری (تیره) نبوده و در نهایت درخشانی خود قرار دارند، در نهایت قدرت خود قرار دارند. یعنی رنگی که هیچ میزانی خاکستری نیست و در آخرین حد درخشندگی خود قرار دارد، در قوی ترین حالت خود است.

Radar Chart – نمودار راداری

زیر تُن - Undertone

تعریف

زیرتُن همان رنگ اصلی و پایه ای در هر رنگ ترکیبی را نشان میدهد. برای مثال در رنگ بنفش مایل به قرمز، قرمز رنگ زیرین است. یا در رنگ آبی خاکستری، آبی زیرتُن و رنگ پایه است.

کلمه دیگری که به زیرتُن گفته میشود، cast یا قالب است. برای مثال در cast قهوه ای، رنگ مشکی رنگ زیرین است. یا در cast رُز، خاکستری کمی مایل به قهوه ای زیرتُن است.

نکته:

کلماتی که برای توصیف داشتن میزان بالای کروما یا اشباع در یک رنگ استفاده میشوند، عبارتند از این موارد: قدرت، وضوح، خلوص، درخشندگی، غنی بودن، سختی (boldness)، روشنایی، براق بودن و کیفیت (truth).

همچین هنگام کاهش میزان کروما و پایین بودن اشباع نیز از این کلمات استفاده میشود: ضعیف شده، پراکنده شده، غبارآلود، گرد گرفته، نامحسوس، ظریف، کاهش دادن تُن، خاموش شده، محدود شده، پنهان شده، تقلیل یافته و ساکت.

درکی که از یک رنگ میتوان داشت، به طور گسترده­ای با ارزش یا کرومای آن رنگ تغییر میکند. بنفش تیره همانند رنگی که در آلو میبینیم، بسیار قوی تر از رنگ روشن و نرم تری مانند لَوِندِر (اسطوخدوسی) است. یا مثلاً سبز زیتونی کاملاً اشباع شده بسیار هیجان انگیزتر از سبز کم رنگ و خاکستری شده (سبز سِلادون) است.

باید دانست که برنامه ریزی طرح، ارزش و کرومای رنگ به اندازه انتخاب رنگ مهم است.   در ادامه آموزش های هارمونی رنگ ها و مارکتینگ به این موضوعات بیشتر اشاره کرده ایم.

 

Radar Chart – نمودار راداری

چرخه رنگ: TEMP چیست؟ (حرارت / Temperature)

تعریف

چرخه رنگی که در تصویر مشاهده میشود پیچیدگی بسیار کمتری از چرخه رنگ هایی دارد که در گذشته وجود داشتند. این چرخه، رنگهای اولیه، ثانویه و ثالثیه را نشان میدهد.

رنگهای اولیه قرمز، زرد و آبی هستند. گرچه سفید و سیاه هم برای داشتن مجموعه کاملی از رنگها نیاز هستند. رنگهای ثانویه که نارنجی، سبز و بنفش است، هرکدام با ترکیب دوتا از رنگهای اولیه به دست میایند.

در نهایت، از نتیجه ترکیب یک رنگ اولیه با یک رنگ ثانویه، سایه رنگ های ثالث به وجو میایند که عبارتند از قرمز نارنجی، زرد نارنجی، زرد سبز، آبی سبز، آبی بنفش و قرمز بنفش. البته به رنگ هایی مانند رنگ قهوه ای و مارون (خرمایی مایل به قرمز یا شاه بلوطی)، تُن های تیره شده میگویند و تا این حد نامگذاری ها گسترش پیدا کرده است.

یکی از جنبه های بسیار مهم چرخه رنگ بعنوان یک ابزار این است که نشان میدهد رنگ مورد نظر دارای چه درجه حرارتی است؛ داغ و یخ، گرم و سرد و یا چیزی بین اینها. درجه حرارت از اجزای حیاتی برای ارسال پیام از سوی رنگ است. یعنی پیام هر رنگ وابسته به درجه حرارت آن است.

رنگها از سوی انسان طوری درک میشوند که گویی هرکدام دارای درجه حرارتی هستند. این احساس به دلیل تداعی معانی باستانی و جهانی از سوی رنگهاست. قرمز، نارنجی و زرد احساس گرمی را تداعی میکنند چراکه به نوعی تداعی کننده آتش و خورشید هستند. از طرفی رنگ آبی، سبز و بنفش احساس آرامش میدهند چراکه در ذهن به نوعی تداعی کننده آسمان، دریا، طبیعت سبز و فضای کهکشان هستند.

عموماً ترکیب رنگهای گرم، حس انرژی، برون گرایی و پویایی میدهند که این حس به طور موثری توجه فرد را جلب میکند. از نظر فیزیولوژیکی رنگ های گرم واقعاً بیشتر به چشم میایند. اما رنگهای سرد دارای نوعی حالت عقب نشینی هستند که به همین دلیل دورتر، بازتر، عقب تر و آرام به نظر میایند.

چشم انسان رنگ گرم را بسیار سریع تر از رنگ سرد تشخیص میدهد. گرچه یک رنگ سرد خالص و روشن، میتواند زودتر از یک رنگ گرم تیره شده نامحسوس به چشم بیاید. از آنجایی که رنگهای سرد پرجنب و جوش تر رشد میکنند، در نتیجه میتوانند حس و پیام خود را به مخاطب منتقل کنند.

تغییر زیر تُن های یک رنگ، میتواند درجه حرارت آن را تغییر دهد. هرچه بنفش بیشتر متمایل به قرمز باشد، گرم تر و محرک تر است. همچنین هرچه بنفش بیشتر متمایل به آبی باشد، کمتر حسی و بیشتر خیالی است.

قرمزهای متمایل به زرد، گرم تر از قرمزهای متمایل به آبی هستند. سبزهای متمایل به آبی هم که در مرداب ها و تالاب ها دیده میشوند، مانند آبی که روی آن قرار دارند سرد محسوب میشوند. درحالی که سبزهای متمایل به زرد روی زمین، تأثیر کاملاً برعکسی دارند.

هردو خانواده سبز و بنفش بیشترین سازگاری را با تغییر حرارت دارند چراکه آنها شکاف بین گرم و سرد که در روی چرخه رنگ قرار دارد را پر میکنند. نارنجی هم بعنوان گرم ترین و آبی بعنوان سردترین رنگ شناخته میشود.

اغلب ارتباط یک رنگ با رنگهای مجاور، مشخص میکند که آن رنگ تا چه حد گرم یا سرد دیده میشود. مثلاً در ترکیبات تک رنگ خانواده قرمز، قرمز آبی بعنوان سردترین رنگ شناخته میشود. اما در یک ترکیب متفاوت با خانواده آبی، قرمز آبی شاید بعنوان گرم ترین تُن شناخته شود.

شدت یا ارزش یک رنگ میتواند هم درک حرارت آن و هم پیام روانشناسی آن رنگ را تغییر دهد. برای مثال، آبی یخی به صورت سرد، مرطوب و ساکت دیده میشود. آبی الکتریک، همانطور که از نام آن پیداست، مقدار زیادی روشنایی، هیجان و جنب و جوش را تداعی میکند. همچنین آبی تیره نشانگر عمق اقیانوس ها، شدت و هیبت است. در حقیقت، تداعی معانی روانشناسی یک رنگ اغلب از تأثیر بصری آن قوی تر است.

نکته:

چرخه رنگ قدیمی تنها راهنمایی ها و واژگان ابتدایی برای انتخاب رنگ در اختیار قرار میدهد. البته به این نکته دقت داشته باشید که ما از کلمه “راهنمایی ها” استفاده کردیم و نه “قوانین”.

اکثر طرح رنگهایی که در ادامه هستند، بر اساس موقعیت آنها در چرخه رنگ ایجاد شده و هارمونی های استانداردی از رنگ ایجاد ساخته اند. طرحهای دیگر نیز وجود دارند تقریباً بر اساس منطق ایجاد شده اند.

به هرحال وقتی کسی نیاز به کمی راهنمایی، الهام گرفتن و شروع یک ایده را دارد، واژگان رنگها و راهنماهای موجود میتوانند کمک کنند. باید دانست که در اینجا درست و غلط وجود ندارد. تنها گزینه هایی وجود دارند که میتوانند انسان را تشویق کرده و آگاهی بیشتر به او بدهند تا با احتمالات موجود کار خود را شروع کند.

 

Radar Chart – نمودار راداری

مونوکروماتیک – Monochromatic

تعریف

طرح رنگهای مونوکروماتیک از تنها یک خانواده رنگ (hue) در tint ها، تن ها و سایه های مختلف استفاده میکنند. برای مثال اگر رنگ قرمز باشد، متغییرها بسیار گسترده خواهند بود. یعنی از مقدار بسیار کم از رنگ رُز کم رنگ (pale rose) تا تن های مختلف رنگ یاقوتی. این طرحی است که بر روی یک خانواده رنگ خاص تاکید میکند. این طرح رنگ ابزار بسیار موثری برای دریافت مفهوم پیام هر خانواده رنگی است. طرح های مونوکروماتیک میتوانند در زمینه های خاصی مانند طراحی لباس یا نورپردازی برای استیج ها یا فیلم ها، به منظور دراماتیک بودن استفاده شوند. همچنین میتوانند در کاربردهای طراحی گرافیک مانند جلوه های ترکیبی (blended effects)  و کنتراست بالا نیز به خوبی موثر باشند.
Radar Chart – نمودار راداری

جعبه رنگ - Palette

تعریف

پلت در واقع گروهی از رنگهاست که اغلب برای شرح دادن و کشیدن یک زمینه یا حالت استفاده میشود.

Radar Chart – نمودار راداری

مونوتُن - Monotone

تعریف

در طرح مونوتن از یک رنگ خنثی در tintها و سایه های مختلف استفاده میشود. مثلاً Off-whiteها (رنگ سفید مایل به خاکستری یا زرد)، بژ، خاکستری ها و رنگی بین بژ و خاکستری (taupe یا greige) مواردی هستند که بیشتر استفاده میشوند.

سفید خالص خنثی حساب نمیشود چراکه به اندازه خانواده off-whites تنوع ندارد. رنگ سفید خالص بسیار درخشان و چشمگیر است زیرا انعکاس های بسیار خیره کننده ای دارد. حال این نکته میتواند در تبلیغات نکته منفی برای این رنگ باشد و کاملاً بعنوان رنگی اشباع شده یا کروماتیک عمل کند. مشابه همین حالت، دسته بندی رنگ سیاه در دسته رنگهای خنثی خود جای سوال دارد. چراکه رنگ مشکی نمای بصری و تاثیر روانشناسی بزرگ و تحمیل کننده دارد.

رنگهای خنثی اصلا تهاجمی محسوب نمیشوند و نامحسوس و ظریف هستند. گرچه تفاوت های جزئی زیادی وجود دارند که میتوانند حس گرمی یا سردی داشته باشند. برای اینکه پیام حرارت در رنگ به خوبی از سوی بیننده درک شود، هنگام استفاده از رنگهای خنثی، تمام زیرتُن ها باید ثابت باشند. هنگام استفاده از مونوتن ها مشکلی که وجود دارد این است که میتوانند خسته کننده و یکنواخت باشند.

البته میتوان با استفاده از پایان کارهای متفاوت و فرم های گوناگون در همان خانواده رنگ، این مشکل را حل کرد. این روش میتواند در زمینه های مختلفی مانند طراحی داخلی و مد وفشن کاربرد داشته باشد که میتوان از عکاسی تا بسته بندی و پکیجینگ استفاده کرد.

برای مثال، نقره ای خاکستری متالیک در مقابل پس زمینه خاکستری روشن مات، ظرافت و زیبایی ملموسی به همراه میاورد و از حوصله سر بری تصویری کم میکند.

در استفاده های واقعی، طرح های مونوتن به ندرت خنثی هستند. یک اتاق دارای تن های متفاوتی از رنگ بژ، میتواند پنجره ای داشته باشد که رنگهای بیرونی آن جزئی از محیط باشند. یعنی گلدانی از گل های وحشی ممکن است روی میزی از اتاق کاملاً سفید قرار بگیرند. یک طرح رنگ آبرنگ پاستلی میتواند افکت های رنگی را به فضایی از رنگ dove gray (نوعی خاکستری) بیاورد و مهم نیست که چقدر ظریف و مختصر باشد.

طرح های مونوتن هم وقتی در لباسها استفاده شوند خیلی خنثی نیستند. چراکه رنگ بندی شخصی پوشنده لباس تضاد ایجاد میکند. در علائم و نمادها، بسته بندی و پکیجینگ، تبلیغات و دیگر کاربردهای گرافیکی، مونوتن ها را میتوان طوری استفاده کرد که به نظر نیایند؛ البته اگر به قدری جزئی باشند که دیده نشوند. اما سپس حتماً باید رنگهای خنثی را تعیین کرد و نشان داد و یا رنگ متضاد دیگری برای آن طرح انتخاب کرد.

Radar Chart – نمودار راداری

طرح تکمیلی جداگانه – split complementary

تعریف

در طرح تکمیلی جداگانه، از یک رنگ از یک سمت چرخه رنگ، و از دو رنگ در کنار یکدیگر از سمت کاملاً مخالف رنگ اول استفاده میکند. طبیعت برای این طرح نمونه های بسیار بارزی دارد.

برای مثال رنگ بنفش ترکیب شده با رنگهای زرد نارنجی و زرد سبز. این یک ترکیب خیره کننده تشکیل میدهد. ترکیبی که هم پیچیده و هم به طور خاصی متنوع است. همچنین میتوان این رنگها را برای جلوه های مختلف روشن تر یا تیره تر کرد.

Radar Chart – نمودار راداری

رنگهای مشابه یا مجاور - Analogous

تعریف

بخاطر مجاورت آنها در چرخه رنگ، رنگهای مشابه در بین طرح رنگ های بسیار سازگار و  بدون خطا قرار دارند. البته به این رنگها رنگهای مجاور یا همسایه نیز میگویند. یک مجوعه رنگ کلاسیک مجاور (یک رنگ اولیه، یک رنگ ثانویه و یک رنگ ثالثیه) مجموعه ای که میتواند به آرامی گردش کرده و از یکی به دیگری جریان داشته باشد؛ مانند مجموعه آبی، آبی سبز و سبز. از آنجایی که این رنگها زیر تُن یکسان دارند، همواره چشم نواز هستند و حس نظم و هارمونی به ترکیب کلی میدهند.  

وقتی یک ترکیب مجاور در یک ربع چرخه رنگ قرار میگیرد، هارمونی چرخه تضمین شده است. گرچه که میتوان با افزودن بخشی از یک مجموعه رنگ مجاور دیگر مانند سبز، آبی سبز، آبی و آبی بنفش، انرژی بیشتر و متفاوتی به ترکیب افزود.

برای افزودن تنوع بیشتر به ترکیب رنگهای مجاور، میتوان محدوده گسترده ای از شدت رنگ های تیره و روشن را افزود. استفاده از تُن های خنثی ویا تُن های تکمیلی که تک به تک از دورتادور چرخه رنگ انتخاب شده اند، میتواند کنتراست جذابی به تصویر بیفزاید.

جالب است که وقتی یک صندلی نارنجی به صورت آنلاین خریداری شده و هنگام رسیدن مرسوله میبینیم که رنگ آن بسیار روشن تر از چیزی بود که در صفحه نمایش دیده بودیم (و گزینه ای هم برای تعویض آن در اختیار نیست)، استفاده از یک رنگ مجاور مانند یک بالش زرد-نارنجی میتواند کمک کند تا از گرمی و آتش رنگ صندلی کم کنیم. البته شاید این کار کمی عجیب به نظر برسد اما بهتر از هیچی است.

Radar Chart – نمودار راداری

رنگ های تکمیلی – complementary colors

تعریف

کلمه complimentary که در وسط آن حرف “i” دارد به معنای خوشایند و چاپلوسانه است. اما در گفتگوی تخصصی زمینه رنگ و رنگ شناسی، کلمه complementary با حرف “e” به رنگهایی گفته میشود که در چرخه رنگ دقیقاً در کنار یکدیگر قرار دارند. به این رنگها رنگهای تکمیلی گفته میشود؛ همانطور که دقیقاً معنای کلمه تکمیلی یا complementary نشان میدهد، این رنگها میایند که کامل کنند و یا به حد عالی برسانند.

گرچه معنای کمال در چشم بیننده واقعیت پیدا میکند، اما میدانیم که رنگها مانند رنگهای تکمیلی باهم جفت میشوند تا یک تعادل طبیعی را به نمایش بگذارند. هر جفت رنگ نیز شامل یک رنگ گرم و یک رنگ سرد است.

در مدرسه ابتدایی شاید معلم تست توهم نوری را روی شما انجام داده باشد. به این صورت که فرد به دقت به یک رنگ به مدت یک دقیقه خیره میشد و وقتی به آن طرف بر روی یک سطح سفید نگاه میکرد، رنگ مکمل ظاهر میشد. این یک حقه شعبده بازی نیست؛ اما یک واقعیت روانشناسی است که به آن پسا تصویر (after-image) گفته میشود.

پدیده پساتصویر قبلاً مزیت زیادی در اتاق های عمل داشت. پرسنل پزشکی روی رنگ قرمز (مانند خون و دستمال خونی) تمرکز میکردند تا وقتی که پایانه های عصبی شبکیه چشم آنها خسته شوند. بیمارستان ها نیز استفاده زیادی از رنگ سبز و آبی سبز در اتاق عمل کردند تا چشم افراد حاضر استراحت داشته باشد. در واقع پس از خسته شدن چشم با نگاه کردن به قرمز، با دیدن سبز و سبز آبی، چشم استراحت میکرد.

این راهکار برای چشم های خسته میتواند در صنعت نیز استفاده شود. در آزمایشگاه کارخانه لوازم آرایشی که کنترل کیفی بر روی لاک ناخن قرمز یا ماتیک ها و رژ لب ها خیره میشود، و سپس به دیوار سفید نگاه میکند، یک رنگ سبز پسا تصویر ظاهر میشود. این رنگ سبز ممکن است به استراحت چشم کمک کند؛ اما نه وقتی که همکار کنترل کیفی یک هاله سبز در دور سر خود داشته باشد. بلکه راهکار این است که دیوار را به رنگ آبی سبز، یا یک متغییر آرام کننده و محبوب از رنگ سبز رنگ آمیزی کرد. در این صورت پسا تصویر خنثی میشود.

از طرفی رنگهای تکمیلی کیفیت رنگهای متضاد خود را بهبود میدهند و یا روی آنها تأکید میکنند. در نتیجه انتخاب متضادهای خاص نباید محدودکننده باشد چراکه رنگها باید یک خانواده باشند.

مثلاً خانواده زرد توسط بنفش ها و خانواده نارنجی هم توسط آبی ها بهبود میابند. درحالی که قرمزها و سبزها چه رنگ اصلی شان آبی باشد و چه زرد، یک پیوستگی ذاتی دارند.

وقتی رنگ های تکمیلی سریعاً درکنار یکدیگر قرار بگیرند، شدیدتر و قوی تر ظاهر میشوند. به این حالت تضاد یا کنتراست همزمان (simultaneous contrast) میگویند. یعنی هر رنگ تکمیلی، درخشانی رنگ دیگر را شدت میبخشد و اینطور به نظر میرسد که از لحاظ بصری در حاشیه های ناحیه ای که به هم میرسند، ارتعاشاتی دارند.

این حالت که حرکات و ارتعاشاتی در رنگ دیده شود، میتواند مزیت بسیاری داشته باشد و میتوان از آن در تجهیزات ورزشی، پرچم ها، بنرها، تبلیغات، بسته بندی یا وبسایت هایی که تداعی کننده فعالیت و حرکت هستند، استفاده کرد.

بسته به رنگ پس زمینه، رنگهای شدید هم ممکن است به آرامی تغییر کنند. اغلب این رنگها به سمت تکمیل رنگ پس زمینه حرکت میکنند. برای مثال بر روی یک پس زمینه بنفش، سبز روشن وجود دارد؛ این سبز روشن به سمت رنگی در حدود سبز زرد حرکت خواهد کرد چراکه بنفش تکمیل کننده زرد است. این حالت کنتراست متوالی (successive or consecutive contrast) نام دارد.

نتیجه و حاصل کنتراست متوالی همیشه هم مانند زمانی نیست که طرح پارچه ها، سطوح، تبلیغات و دستگاه های دیجیتال را میبنیم؛ چراکه چشمان ما به ندرت روی یک نقطه ثابت میماند و از نقطه ای به نقطه دیگر در حرکت است.

در فضای داخلی، رنگهای تکمیلی روشن ممکن است کمی زمخت به نظر برسند که الزاماً برای یک کودک بیش فعال یا یک بزرگسال خوب نیست.

زمانی که سایه های شدید یا دارای کنتراست بالا توسط رنگهای خنثی (مانند خاکستری و بژ)، خنثی میشوند، ترکیبات بیشتر قابلیت کنترل پیدا میکنند. رنگهای خنثی بافری را برای کنتراست های روشن فراهم کرده و نمایش و دیدن آنها را راحت تر میکنند.

وقتی استفاده از ترکیبات تکمیلی را در نظر میگیرید، سعی کنید گسترده تر فکر کنید و از پیشنهادات کلیشه ای فراتر روید. برای مثال، قرمز و سبز باهم اغلب در ذهن درخت کریمس را به یاد میاورند. حال قرمز و سبز را به سایه های عمیق تری از شراب و مرغابی (teal) تفسیر کنید؛ میبنید که در این حالت یک ترکیب سطح بالا و پیچیده از این دو رنگ ایجاد میشود که بسیار فراتر از ترکیب کلیشه ای درخت کریمس است.

حال برعکس، روشن تر کردن جفت رنگ های تکمیلی به صورت پاستل، میتواند گزینه های بسیار زیبایی ایجاد کند؛ مانند زردآلو و آبی نیلی و یا heathery violet با زرد طلایی.

از رنگ های تکمیلی میتوان به طور موثر در ریکاوری و دوباره زنده کردن تصاویر فید و قدیمی شده استفاده کرد. مثلاً رنگ یک صندلی قدیمی آبی در اتاق را میتوان با کمی رنگ مرجانی در دیوار پشت آن و یا گذاشتن یک بالش مرجانی روی آن، دوباره احیا کرد.

از نقطه نظر شخصی میتوان گفت که رنگ پوست نیز میتواند توسط رنگ های تکمیلی روشن تحت تاثیر قرار گیرد. مثلاً اگر یک لباس سبز براق پوشیده شود و پوست شخص سرخ و گلچهره ای باشد، صورت او زیاد در چشم خواهد بود؛ حال یک سبز روشن یا عمیق گزینه بهتری برای تکمیل رنگ این چهره است.

یا اگر شخص موی بلوند داشته و لباس بنفش زنده پوشیده باشد، موی او درخشان تر و پویاتر دیده میشود. حال اگر سبز فندقی با قرمز گارِنت (گارنت نوعی سنگ قیمتی است) پوشیده شود، این ترکیب کامل خواهد شد.

Radar Chart – نمودار راداری

چهارگانه ها - Tetrads

تعریف

در ترکیبات چهارگانه در واقع چهار رنگ از دو مجموعه رنگ تکمیلی وجود دارد. این نوع ترکیب حتی برای یک چشم ماهر و خلاق نیز میتواند پیچیده و چالشی باشد؛ اما در عین حال نتایج آنها میتواند خاص باشد.

ترکیبات چهارگانه در متغییرهای براق تر یا در پرینت ها، مانند paisleyها که شامل سطوح مختلفی از رنگها مانند پاستل و midtoneها است، میتواند به شدت دراماتیک و گیرا باشد.   

Radar Chart – نمودار راداری

سه گانه ها - Triads

تعریف

طرح رنگ سه گانه از سه رنگ هم فاصله و هم سطح در چرخه استفاده میکند. حال میتواند رنگ اولیه مانند قرمز، آبی زرد باشد، یا رنگ ثانویه مانند نارنجی سبز و بنفش باشد. در شدت های روشن تر، رنگهای اولیه سرزنده تر، پایه ای تر و ساده تر هستند. همچنین در ارزش های عمیق تر یا کمتر اشباع شده، این رنگها آنقدر هم شلوغ و پر سرو صدا نیستند.

نارنجی، سبز و بنفش پیچیده تر و کمی غیرمعمول مانند ترکیبات روشن هستند. اما اینها میتوانند هم تیره تر، رچهارگوشن تر و خاکستری تر شوند. این نوع ترکیبات میتوانند ترکیبات ظریف، جذاب یا غیرمعمول مانند fuchsia، terra cotta و سبز عمیق گل سنگی (deep lichen green) ایجاد کنند.

با ثبت نام در خبرنامه وب سایت آکادمی دیجیتال مارکتینگ پلت به مدت 30 روز 30 پادکست آموزش بازاریابی دریافت نمایید. اطلاعات بیشتر در مورد این 30 پادکست:
30 پادکست آموزش بازاریابی در 30 روز

خبرنامه عموی پلت

Share This

با ما در ارتباط باشید